© พายกับเพลง

รู้ไว้ใช่ว่า.. อุปกรณ์เครื่องใช้ในพิธีไหว้ครูดนตรีไทย(๑)

posted on 20 Apr 2008 10:19 by p-i-e in Thai-Classical-Tales

รู้ไว้ใช่ว่า ใส่บ่าแบกหามเน๊อะ
จขบ. คิดว่าน่าจะเป็นประโยชน์ไม่ทางใดก็ทางหนึ่งล่ะ เริ่มกันเลย...
.
.
ปริมณฑลต้องกว้างขวาง อากาศถ่ายเทได้สะดวก
เหมาะกับการจัดตั้งเครื่องประกอบพิธี และผู้ร่วมพิธี
ซึ่งต้องมีการจัดเวทียกพื้นลดหลั่นกันเพื่อให้เกิดความเหมาะสม
ของการจัดวางพระพุทธรูป ศีรษะครู เครื่องดนตรี
ตลอดจนรูปบูรพาจารย์ที่ล่วงลับไปแล้ว และเครื่องสังเวย
.
.
ต่อไปนี้เป็น list อุปกรณ์และเครื่องใช้ต่างๆ ที่ต้องตระเตรียม
เพื่อประกอบพิธีนะคะ
๑. โต๊ะเตียงตั่งเพื่อยกพื้นทำเวที ตั้งพระพุทธรูป ศีรษะครู เครื่องดนตรี
เครื่องสังเวย ผ้าขาว (ปริมาณมากพอที่จะปูลาดวางเครื่องประกอบพิธี)

๒. โต๊ะหมู่เครื่องประกอบบูชา กระถางธูป เชิงเทียน แจกันดอกไม้
พระพุทธรูปควรใช้พระพุทธรูปทรงเครื่องปางมารวิชัย

๓. ศีรษะครู ประกอบด้วย
พระอิศวร          พระนารายณ์
พระพรหม        พระคเณศวร์
พระวิศวกรรม    พระปรคนธรรพ
พระปัญจสิงขร พ่อครูฤาษี
พระพิราพ

๔. รูปบูรพาจารย์ที่ล่วงลับไปแล้ว

๕. เครื่องดนตรี ปี่พาทย์ เครื่องสาย

๖. เครื่องสังเวย
๑) หัวหมูต้มสุกพร้อมเท้าหาง  ๒ หัว
๒) หัวหมูดิบพร้อมเท้าหาง  ๒ หัว
๓) เป็ดต้มพร้อมเครื่องใน  ๒ ตัว
๔) เป็ดดิบพร้อมเครื่องใน  ๒ ตัว
๕) ไก่ต้มพร้อมเครื่องใน  ๒ ตัว
๖) ไก่ดิบพร้อมเครื่องใน  ๒ ตัว
๗) ปลาช่อนแป๊ะซะ   ๒ ตัว
๘) ปลาช่อนดิบ   ๒ ตัว
๙) กุ้งใหญ่ต้มไม่ปอกเปลือก  ๔ ตัว
๑๐) กุ้งใหญ่ดิบ   ๔ ตัว
๑๑) ปูนึ่ง    ๔ ตัว
๑๒) ปูดิบ    ๔ ตัว
๑๓) หอยแครงลวก   ๑ กิโลกรัม
๑๔) หอยแครงดิบ   ๑ กิโลกรัม
๑๕) น้ำจิ้ม
- เครื่องจิ้มอาหารทะเล พริกขี้หนูกระเทียมโขลก ปรุงรสด้วยเกลือและมะนาว ๒ ถ้วยน้ำจิ้ม
- น้ำพริกเผาปรุงรสใหม่ด้วยน้ำปลาและมะนาว ๒ ถ้วย
๑๖) บายศรีปากชามยอดเสียบไข่ต้ม ๑ คู่ ๒ ชาม
๑๗) กล้วยน้ำ (กล้วยหวีงาม)  ๒ หวี
๑๘) มะพร้าวอ่อน   ๒ ผล
๑๙) ส้มโอ    ๒ ผล
๒๐) ขนุน    ๒ ชิ้น
(ขนุนลูกใหญ่ผ่าครึ่งปาดไส้กลางออก)
๒๑) อ้อยควั่น   ๒ ที่
๒๒) ขนมต้มแดง   ๒ ที่
๒๓) ขนมต้มขาว   ๒ ที่
๒๔) ขนมคันหลาว (เล็บมือนาง)  ๒ ที่
๒๕) ขนมหูช้าง (ขนมถั่วแปบ)  ๒ ที่
๒๖) ฟักทองแกงบวด   ๒ ที่
๒๗) เผือกนึ่ง ๒ หัว ผ่าครึ่ง  ๑ ที่
๒๘) เผือกดิบ ๒ หัว   ๑ ที่
๒๙) มันนึ่ง ๒ หัว ผ่าครึ่ง  ๑ ที่
๓๐) มันดิบ ๒ หัว   ๑ ที่
๓๑) ขนมชั้น   ๒ ที่
๓๒) ขนมหม้อแกง   ๒ ที่
๓๓) ขนมถ้วยฟู   ๒ ที่
๓๔) ขนมทองเอก   ๒ ที่
๓๕) ขนมกง   ๒ ที่
๓๖) ขนมเกลียว   ๒ ที่
๓๗) ถั่วตัด    ๒ ที่
๓๘) งาตัด    ๒ ที่
๓๙) ขนมทองหยิบ   ๒ ที่
๔๐) ขนมทองหยอด   ๒ ที่
๔๑) ขนมฝอยทอง   ๒ ที่
๔๒) ขนมเม็ดขนุน   ๒ ที่
๔๓) หมาก พลู บุหรี่   ๒ ที่
๔๔) สุรา    ๒ ที่
๔๕) น้ำสะอาด   ๒ ที่
๔๖) นมสด   ๒ ที่
๔๗) ผลไม้ตามฤดูาล ๙ อย่าง  ๒ พาน
(ห้ามมังคุด ละมุด พุทรา น้อยหน่า มะไฟ)

ภาพจาก http://www.lc.mahidol.ac.th/mcc/pic_1.htm
.
.
ข้อสังเกต: จะเห็นว่าเครื่องสังเวยจะประกอบไปด้วยอาหารคาว-หวาน
ทั้งแบบสุกและดิบ ทั้งนี้ เราเตรียมของดิบไว้ให้พระพิราพ ซึ่งเป็นยักษ์นะคะ
.
.
สิ่งที่ต้องเตรียมยังไม่หมดเลยค่ะ
ไว้ต่อเอ็นทรี่ย์หน้า ^^

... ... ... ... ...
อ้างอิง: หนังสือ บูชาครูดุริยเทพ
เนื่องในมหามงคล พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวภูมิพลอดุลยเดช
ทรงเจริญพระชนมพรรษา 80 พรรษา วันที่ 5 ธันวาคม 2550
สูจิบัตรนิทรรศการ "บูชาครูดุริยเทพ" 28 มิ.ย. - 28 ส.ค. 2550
อภินันทนาการจาก สำนักหอสมุดแห่งชาติ กรมศิลปากร