© พายกับเพลง

เอ็นทรี่ย์ที่แล้ว เตรียมกันประมาณ ๕๐ อย่างแล้ว
แต่ก็ ย๊าง~ ยังๆๆ ยังไม่หมดเพียงเท่านั้น
มาดูกันเตอะว่าต้องเตรียมอะไรอีก...
.
.
.
วันนี้เป็นข้าวของเครื่องใช้สำหรับพิธีกรค่ะ
๑. ผ้าขาปูแท่นนั่งสำหรับประธาน
- ผ้าปูรองนั่ง ๑ ชิ้น ๑ เมตร
- ผ้านุ่งพิธีกร ๓ เมตร
- ผ้าห่มพิธีกร ๔ เมตร
- ผ้าปูรองตะโพน ๑ เมตร
- ผ้ารัดอกตะโพน ๑ เมตร

๒. ครอบน้ำมนต์ พร้อมเครื่องทำน้ำมนต์ ประกอบด้วย
- ขี้ผึ้งแท้หนัก ๑ บาท
- ไส้ ๓๒ เส้น ๑ เล่ม
- ใบเงิน ใบทอง ใบนาค ใบมะตูม
- ผลมะกรูด ๓ ผล
- มัดหญ้าคาสำหรับพรมน้ำมนต์

๓. โถเจิมบรรจุแห้งกระแจะ น้ำปรุง น้ำอบไทย

๔.
- กระถางธูป พร้อมธูปหอม ๑ ห่อ
- เทียนฉนวนพร้อมเชิงเทียน
- ไม้ขีดไฟ

๕. แจกันดอกไม้ ๑ คู่

๖.
- เชิงเทียนชัย พร้อมเทียนขี้ผึ้งแท้หนัก ๙ บาท
- เชิงเทียนเงินพร้อมเทียนขี้ผึ้งแท้ปิดเงินหนัก ๖ บาท
- เชิงเทียนทองพร้อมเทียนขี้ผึ้งแท้ปิดทองหนัก ๖ บาท

๗.
- ขันกำนลสำหรับประธานผู้ประกอบพิธีไหว้ครู
- ขันน้ำขนาดใส่น้ำล้างหน้าเส้นผ่าศูนย์กลางไม่ต่ำกว่า ๗ นิ้วฟุต บรรจุผ้าขาว ๑ เมตร
- กระทงดอกไม้ ธูปเทียน เงินกำนล
(จำนวนเงินแล้วแต่พิธีกรผู้เป็นประธานจะเรียก)

๘.
- ขันกำนลสำหรับนักดนตรีที่บรรเลงจำนวน ๘ ขัน
- เครื่องประกอบเหมือนของพิธีกร เงินกำนล ๓๖ บาท
(เพิ่มจากเดิม ๖ บาท เป็น ๓๖ บาท เพราะค่าของเงินเปลี่ยนไป
จะได้สะดวกต่อผู้บรรเลงที่จำนำไปทำบุญใส่บาตร)

๙. สายสิญจน์จับมงคลสวมศีรษะ (ปกติพิธีกรจะต้องจัดเตรียมมา)

๑๐. ช่อมงคลพิธี (ใบไม้มงคลทัดหู) ประกอบด้วย
ใบเงิน ใบทอง ใบนาค ใบมะตูม หญ้าแพรกมัดรวมกันเหมือนมวนพลู
โดยใช้หญ้าแพรกเป็นไส้กลาง จำนวนเท่ากับศิษย์ที่รับการครอบ

๑๑. ผ้ามงคลสีแดงหรือสีชมพู สี่เหลี่ยมผืนผ้าขนาดความกว้าง ๑ นิ้วฟุต ความยาว ๒ นิ้วฟุต
มีเชือกเป็นหูคล้องสำหรับพิธีกรใช้คล้องจอนหู ศีรษะครู และคล้องทำขวัญเครื่องดนตรี

๑๒. ข้าวตอกดอกไม้ ใส่พานสำหรับพิธีกรโปรย ประกอบด้วย
ข้าวตอก ดอกมะลิ ดอกบานไม่รู้โรย ดอกกุหลาบมอญสีแดง ดอกดาวเรือง

๑๓. พวงมาลัยจำนวนมากพอที่จะใช้คล้องจอนหูศีรษะครู เครื่องดนตรี และรูปภาพบูรพาจารย์

**เกร็ดน่ารู้
พิธีกรที่กล่าวถึงหมายถึงครูผู้ครอบที่ห่มชุดขาว
ทำหน้าที่เป็นประธาน และครอบครูให้เรานั้นหล่ะค่ะ
โดยครูที่จะเป็นพิธีกรในพิธีไหว้ครูได้นั้น
จะต้องมีคุณสมบัติเหมาะสมด้วยคือ
- ต้องมีอายุไม่ต่ำกว่า ๓๐ ปี
- เคยอุปสมบทมาแล้ว มีความประพฤติดี อยู่ในศีลธรรม
- มีความรู้ความสามารถประกอบพิธีไหว้ครูได้ถูกต้องครบถ้วน
- เชี่ยวชาญการบรรเลงเพลงหน้าพาทย์ชั้นสูงได้ถูกต้องครบถ้วน
(ดูขั้นตอนการต่อเพลงหน้าพาทย์ชั้นสูงได้ในเอ็นทรี่ย์นี้)
- มีลูกศิษย์ที่ตนเองฝึกสอนให้มากพอสมควร เป็นที่เคารพรักเลื่อมใส
- ได้รับมอบหมายจากครูผู้ใหญ่ให้เป็นพิธีกรประกอบพิธีไหว้ครูได้
(ถ้าเป็นครอบครูนาฏศิลป์ ก็ต้องเป็นบุรุษที่แสดงเป็นตัวพระ
เพราะถือว่าตัวพระเท่ากับเทวดา)

ภาพจาก http://www.lc.mahidol.ac.th/mcc/pic_1.htm

ทั้งนี้ ผู้ที่ทำหน้าที่เป็นพิธีกร หรือที่เรียกกันว่าเป็นประธานโองการไหว้ครูดนตรีนี้
มักจะได้รับการถ่ายทอดกันมารุ่นสู่รุ่นค่ะ และยังมีการแบ่งเป็นกลุ่มเป็นสายกันด้วย
สายที่มีชื่อเสียง เช่น สายบ้านพาทยโกศล สายบ้านสุนทรวาทิน และสายบ้านศิลปบรรเลง
.
.
.
เอ็นทรี่ย์หน้ามาดูเครื่องใช้ที่ต้องเตรียมสำหรับพิธีสงฆ์
และการเตรียมตัวของบรรดาศิษย์ที่เข้าพิธี ^^

...   ...   ...   ...   ...
อ้างอิง: หนังสือ บูชาครูดุริยเทพ
เนื่องในมหามงคล พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวภูมิพลอดุลยเดช
ทรงเจริญพระชนมพรรษา 80 พรรษา วันที่ 5 ธันวาคม 2550
สูจิบัตรนิทรรศการ "บูชาครูดุริยเทพ" 28 มิ.ย. - 28 ส.ค. 2550
อภินันทนาการจาก สำนักหอสมุดแห่งชาติ กรมศิลปากร