© พายกับเพลง

พระปัญจสิงขร

"ยอกรกึ่งเกล้าบงกชเกศ
ไหว้ไทเทเวศน์เป็นใหญ่
อันเรืองรู้ครูครอบพิณชัย
สถิตในฉ้อชั้นกามา
ทรงนามชื่อปัญจสิงขร
ได้สั่งสอนสานุศิษย์ในแหล่งหล้า
เป็นตำหรับรับร้องสืบมา
ปรากฎเกียรติในแผ่นดินดอน"

.

.

"ท่านเทวดาปัญจสิงขร พระกรเธอถือพิณ ดีดบัณลือเสนาะสนั่น"

อ่านบทเพลงยาวไหว้ครูแล้ว ก็ทำให้เข้าใจได้เลยว่า
สาเหตุใดที่ศิลปินดนตรียอมรับนับถือ พระปัญจสิงขรเป็นครูเทพทางดนตรี

.

.

ในทางพุทธศาสนากล่าวว่าเทพเจ้าองค์นี้เดิมเคยเป็นมนุษย์ เป็นเด็กเลี้ยงโคไว้ผม 5 แหยม
(ซึ่งเป็นต้นแบบวัฒนธรรมประเพณีการตัดจุกของไทยเรา)
เป็นผู้ที่มีใจเลื่อมใสศรัทธาในทางกุศล สร้างสิ่งที่เป็นสาธารณประโยชน์
เมื่อตาย (เสียชีวิตตั้งแต่ยังหนุ่ม) จึงเกิดเป็นเทพบุตรในชั้นจาตุมหาราชิกา
มีชื่อว่า"ปัญจสิขคนธัพเทพบุตร"

.

. 

นักดนตรีเชื่อว่าเป็น "คันธัพเทวดา" คือ เทวดาที่ถือกำเนิดอยู่ที่ต้นไม้มีกลิ่นหอม
เป็นพวกครึ่งมนุษย์ครึ่งเทวดา อาศัยอยู่ในแดนอันตริกษ์ คือ ระหว่างฟ้ากับดิน
เป็นครูแห่งเครื่องสายมโหรี มีหน้าที่บรรเลงดนตรี ขับร้อง
และฟ้อนรำบำเรอเทพเจ้าและเทพนิกร จึงได้รับการแต่งตั้ง
ให้เป็นเจ้าแห่งเครื่องดนตรีทั้งปวง
มีความสามารถในเชิงดีดพิณ และขับลำนำเป็นเลิศ
จนเป็นที่โปรดปรานของพระสมณโคตมพุทธเจ้า ถึงกับทรงอนุญาตให้เฝ้าได้ทุกเวลา

.

.

ส่วนตำราทางวรรณคดีไทยว่า พระปัญจสิงขรเป็นเทพบุตรรูปงาม ผิวกายสีขาว
บางแห่งว่าสีทอง ทรงมงกุฎน้ำเต้าห้ายอด
ทรงชุดเทวดา มีกุณฑล 1 พักตร์ 4 กร ทรงภูษาสีแดง
มีบัณเฑาะว์และพิณเป็นเครื่องดนตรีประจำกาย มักจะเห็นอยู่ด้านหน้า
และเดินนำหน้าพระอิศวร คราวเสด็จออกจากวิมานทุกครั้ง

.

.

ประมวลภาพ พระปัญจสิงขร

พระปัญจสิงขร
(แต่ไม่ทราบทำไมภาพในหนังสือถึงมีแค่ 2 กรมิรู้ - -a)



พระปัญจสิงขร (กายขาว)



พระปัญจสิงขร (กายทอง)

องค์นี้ล่ะค่ะ ที่น้องจูนเคยบอกว่าดีดพิณเก่ง
.

.

แล้วเจอกันในตอน พระปรคนธรรพ นะจ๊ะ

...   ...   ...
อ้างอิง: หนังสือ บูชาครูดุริยเทพ
เนื่องในมหามงคล พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวภูมิพลอดุลยเดช
ทรงเจริญพระชนมพรรษา 80 พรรษา วันที่ 5 ธันวาคม 2550
สูจิบัตรนิทรรศการ "บูชาครูดุริยเทพ" 28 มิ.ย. - 28 ส.ค. 2550
อภินันทนาการจาก สำนักหอสมุดแห่งชาติ กรมศิลปากร

ภาพ: หนังสือบูชาครูดุริยเทพ, tripod.com

Powered by exteen blog. You may view this blog by rss or atom.